X
تبلیغات
کمیته کنترل عفونت بیمارستان فاطمه زهرا - اقدامات لازم در مواجهه های شغلی کارکنان برای عفونت های HB،HC،HIV

کمیته کنترل عفونت بیمارستان فاطمه زهرا

علمی - آموزشی

اقدامات لازم در مواجهه های شغلی کارکنان برای عفونت های HB،HC،HIV

پرسنل حرف پزشکی بطور روزمره از طرق مختلف در معرض ابتلا به عفونت های ویروسی

 ازجمله هپاتیت  ‌B ،هپاتیت C ،وHIV قرار می گیرند.اجتناب از تماس شغلی با خون،اولین راه

 جلوگیری از انتقال ویروس های فوق در پرسنل می باشد.همچنین واکسیناسیون هپاتیت ‌B جزء

 مهمی از برنامه پیشگیری از عفونت HB در پرسنل می باشد.در امریکا سالانه 300 مورد مرگ

ناشی ازهپاتیت B و عوارض آن گزارش می شود. پیشگیری از انتقال HB و سایر ویروس های

منتقله از خون با بکارگیری راهکارهای مناسب، نقش مهمی در ایجاد امنیت شغلی و آرامش فکری

در پرسنلی که روزانه در معرض تماس بامبتلایان به این عفونت ها می باشند خواهد داشت.

* تعریف تماس شغلی:

تماس از هر یک از طرق زیر:                                                                         

- آسیب پرکوتانئوس(نیدل استیک،بریدگی با اجسام تیز و برنده)

- مخاطات(مانند چشم و دهان)

- پوست غیر سالم

*خطر انتقال شغلی ویروسهای هپاتیت B:

عفونت هپاتیت B یک خطر شغلی کاملا شناخته شده برای پرسنل می باشد،خطر این انتقال

 اساسا به وضعیت HBeAg در فرد منبع و همچنین شدت تماس بستگی دارد.در صورت فرو

 رفتن سرسوزن آلوده به دست فردی  که علاوه بر HBeAg،HBsAg وی نیز مثبت است،

 خطر انتقال هپاتیت ۴۰%-22 % و در صورتیکه فقطHBsAg مثبت باشد6%-1% خواهد بود.

شانس انتقال هپاتیت B از طریق مخاطات بسیار کمتر می باشد.اگرچهآسیب پرکوتانئوس از جمله

موثرترین راه های انتقال هپاتیتB می باشد اما این راه تماس مسئول فقط درصد کمی از موارد

عفونت هپاتیت B در پرسنل می باشد.در مطالعات اپیدمیولوژیک روی هپاتیت B بیمارستانی ،

 سابقه آسیب پرکوتانئوس را بیشتر پرسنل مبتلا شده به یاد نداشته اند.ویروس هپاتیت B در خون

خشک شده در دمای اتاق برای بیشتر از یک هفته زنده می ماند،بنابراین انتقال هپاتیت B در

 پرسنلی که آسیب پرکوتانئوس را به یاد ندارندممکن است از طریق تماس مستقیم یا غیرمستقیم

 با خون و یا سایر مایعات بدن ازجمله از طریق خراش ها و بریدگی ها، سوختگی ها و سایر

 ضایعات پوستی و مخاطی رخ داده باشد.

*منابع آلودگی در محیط بیمارستان:

خون حاوی بالاترین تیتر ویروس هپاتیت B نسبت به سایر مایعات بدن می باشد و مهم ترین

وسیله انتقال درمراکز مراقبت از بیماران از جمله بیمارستان ها می باشد.در سایرمایعات

بدن شامل،صفرا،CSF،مدفوع ترشحات نازوفارنکس،بزاق،مایع منی،ادرار و مایع

 سینوویال نیز وجود دارد.اما علیرغم وجودHBsAgدربسیاری از مایعات بدن بدلیل وجود

 تیتر کم پارتیکل ویروسی عفونی کننده،بیشتر مایعات بدن وسیله مناسبی برای انتقال

 نیستند.در محیط بیمارستان،خون و هر مایع آلوده به خون در انتقال ویروس مهم خواهد بود.

*هپاتیت C:

خطر انتقال هپاتیت C  بدنبال تماس پرکوتانئوس  8/1%(7%-0) می باشد. وانتقال از طریق

تماس مخاطات نادر است.انتقال از طریق پوست سالم و یا غیر سالم  با خون رخ نمی دهد.

بر خلاف هپاتیت B ،اطلاعات محدودی در مورد مدت زنده ماندن ویروس در محیط وجود دارد.

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که آلودگی محیط به خون حاوی ویروس هپاتیت C خطر

جدی برای انتقال HCدرHCWS نمی باشد.به جز محیط بخش همودیالیز که آلودگی محیطی در

انتقال ویروس می تواند نقش داشته باشد.

*عفونت HIV:

متوسط خطر انتقال ویروس HIV بدنبال تماس پرکوتانئوس با خون آلوده به ویروس 3/0%

و بعد ازتماس با مخاطات تقریبا 09/0%می باشد.اگرچه انتقال HIV بعد از تماس پوست غیر

سالم نیز ثابت شده است اما خطر انتقال توسط این روش دقیقا مشخص نیست.اما به نظر

می رسد کمتر از انتقال از طریق غشاهای مخاطی باشد.فاکتورهایی که خطر انتقال ویروس

HIV رابعد از تماس شغلی تحت تاثیر قرار می دهند شامل:

1-تماس با حجم زیاد خون آلوده،از طریق آلودگی قابل رویت وسایل مصرفی.

2-آسیب های عمیق.

3-فرورفتن سرسوزنی که قبلا مستقیما در شریان یا ورید بیمار آلوده بکار رفته باشد.

4-بیماری که در مراحل انتهای عفونت می باشد(بر اساس CD4 پایین و یا تیتربالایRNA)

5-Hollow-bore needle.

*درارزیابی خطر انتقال بدنبال تماس شغلی به نکات زیر توجه شود:

۱-نوع مایع

۲-راه و شدت تماس

۳-وضعیت HBSAg،HCVAb،وHIV فرد منبع.

4-وضعیت واکسیناسیون و سرولوژی هپاتیت B فرد تماس یافته(HCWS)

*منابع آلودگی

خون و مایعات آلوده به خون،بافت ها،منی، مایع مغزی نخاعی،پلور،پریتوئن،مایع آمنیون

شیر،مایع پریکارد و ترشحات واژینال.

*راههای کنترل و پیشگیری:

1-توجه به اصول احتیاجات همه جانبه

2-پیشگیری قبل از تماس

3-پیشگیری پس از تماس

*نکاتی در رابطه با پیشگیری از هپاتیت B قبل از تماس:

هر شخصی که وظایفی انجام می دهد که به موجب آن در معرض خون و مایعات آلوده به خون

و سایر مایعات بدن و یا اجسام تیز و برنده قرار گیرد،لازم است علیه هپاتیت B واکسینه شود.

- انجام سرولوژی هپاتیت B قبل از انجام واکسیناسیون اندیکاسیون ندارد.(مگر آنکه ازنظر

هزینه،بیمارستان یا مرکز تقبل هزینه کند)

- واکسن هپاتیت B به صورت عضلانی در عضله دلتوئید در سه نوبت6mo و1و0(صفر)

تزریق گردد.

- اگر پس از واکسن اول برنامه واکسیناسیون قطع شود،دوز دوم در اولین فرصت تزریق گردد.

-1 تا 2 ماه پس از پایان واکسیناسیون انجام سرولوژی HBSAb جهت اطمینان ازپاسخ ایمنی

لازم است.

- بوستر دوز هپاتیت B و یا انجام سرولوژی پریودیک اندیکاسیون ندارد.

- اشخاصی که به سری اول واکسیناسیون پاسخ ایمونولوژیک نداده اند(تیترAb کمتر از

10miu/ml )باشد، اولا از نظرHBSAg بررسی و در صورت منفی بودن مجددا سه نوبت

دوز واکسن را طبق برنامه(0،1،6)دریافت کنند و در صورتیکه مجددا نیز پس ازپایان

واکسیناسیون سری دوم ،سرولوژی آنها منفی و یا زیر10miu/ml باشد به عنوان افراد

Nonresponder تلقی شده و پس از هر بار تماس شغلی با بیمار آنتی ژن مثبت باید

HBIG در دو نوبت با فاصله یک ماه و یا یک نوبت به همراه واکسن دریافت کنند.

- در افراد HIV مثبت و نارسایی کلیه 4 نوبت واکسن تزریق می شود.(12،یا6و1و0)

- اگر پرسنلی سه دوز واکسن را دریافت نموده است اما چک تیترآنتی بادی پس ازآن

برای وی انجام نشده باشد و پس از سال ها دچار مواجهه شغلی گردد،ابتدا سرولوژی

(HbsAb) چک شده در صورت منفی بودن ،یک نوبت واکسن تجویز شود و یک ماه

بعد Ab چک شده و اگر مثبت شده بود نیازی به دوزهای بعدی نیست.

-اگر پرسنلی بدنبال مواجهه شغلی HBIG به همراه واکسن دریافت کرده باشد،چک

آنتی بادی برای وی 6-3 ماه بعد از دریافت باید انجام شود،چرا اگر زودتر چک شود

AntiHBS موجود در سرم ممکن است ناشی از Ab پاسیو بدلیل HBIG باشد.

- اگر پرسنلی به سه دوزواکسن دریافت شده پاسخ مناسب داشته باشد(سرولوژی مثبت)

در سال ها بعد به دلایلی HBSAb چک کنند و منفی شده بود نیاز به واکسیناسیون مجدد ندارد.

- زمان تجویز HBIG در زودترین زمان ممکن و حداکثر تا 7 روز پس از مواجهه خواهد

بود(اما بهتر است قبل از 48 ساعت تجویز شود)

*پیشگیری اولیه از HIV:

1- توجه به احتیاطات همه جانبه از جمله شستن دست ها و استفاده ازدستکش به هنگام انجام

خون گیری یا اعمالی که خطر تماس با ترشحات آلوده بیماران را دارد.

2-انجام تست HIV به عنوان تستScreening برای تمام بیماران بستری و یا قبل از اعمال

جراحی در بیمارستان توصیه نمی شود.

*ارزیابی پرسنل بدنبال تماس شغلی با خون آلوده به ویروس ها:

توجه به نکات زیر لازم است:

-گزارش تاریخ و زمان تماس

-نوع ماده و شدت تماس

-راه تماس

-انجام HIV،HBSAbوHCVAbدرHCWS

-انجام HIV،HBSAgوHCV فرد منبع

- Managment  Of  Exposures  To  HBV

وضعیت واکسیناسیون و سرولوژی فرد تماس یافته(HCWS)و همچنین وضعیت HBSAg

فرد منبع اگر در دسترس باشد مهم است.

*پیشگیری از هپاتیت C:

-انجام سرولوژی هپاتیت C به صورت Baseline  و سپس 3ماه و 6ماه بعد.

-انجام تست های SGOT،SGPT،Alkph . به عنوان Baseline و سه و 6 ماه بعد استفاده از

ایمنوگلوبولین توصیه نمی شود.

*پیشگیری از HIV:

انجام سرولوژی HIV برای HCW به صورت زیر:

- زمان تماس،6هفته بعد،12 هفته بعد و 6ماه پس از تماس

-شستشوی فوری محل آسیب با آب و صابون و در مورد مخاطات با N/S فراوان

-شروع کموپروفیلاکسی در صورت وجود اندیکاسیون

-مانیتورینگ مصرف دارو و عوارض دارویی

-مشاوره با متخصص عفونی

در رابطه با پروفیلاکسی HIV پس از تماس،با توجه به آنکه بیشتر تماس های شغلی موجب

انتقال ویروس نمی شوند و از طرف دیگر خطر عوارض داروها و همچنین احتمال ایجاد

مقاومت،در مورد شروع درمان باید دقت شود و طبق الگوریتم تصمیم گیری شود.

علیرضا بهنام پور

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم دی 1389ساعت 13:13  توسط ع.بهنام پور  |